ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
[GLOSSARY-28]อภิธานศัพท์เทคนิคน้ำและปัญญาประดิษฐ์ (28 คำศัพท์)

คำศัพท์ด้านอุทกวิทยา วิศวกรรมการเก็บกักน้ำ เซนเซอร์ IoT และคุณภาพน้ำ

G-01 // hydrologym³/day recharge

ธนาคารน้ำใต้ดิน (Underground Water Bank)

Managed Aquifer Recharge (MAR)

ระบบวิศวกรรมที่นำน้ำฝนหรือน้ำหลากผิวดินผ่านชั้นกรองตะกอนลงไปกักเก็บในชั้นดินทรายหรือชั้นหินอุ้มน้ำใต้ดิน เพื่อลดน้ำท่วมขังและสำรองไว้สูบใช้ในฤดูแล้ง

G-02 // hydrologyC = 0.70 – 0.90

ค่าสัมประสิทธิ์การไหลบ่า (Runoff Coefficient)

Runoff Coefficient (C)

สัดส่วนของปริมาณน้ำฝนที่ไหลออกจากพื้นผิวรับน้ำ (เช่น หลังคาหรือลานคอนกรีต) เทียบกับปริมาณน้ำฝนที่ตกลงมาทั้งหมด มีค่าระหว่าง 0.00 ถึง 1.00

G-03 // hydrologyมม./วัน (mm/day)

การคายระเหยของพืช (Crop Evapotranspiration)

Crop Evapotranspiration (ETc)

ปริมาณน้ำที่สูญเสียออกจากแปลงเกษตรรวมกันทั้งจากการระเหยผิวดินและการคายน้ำผ่านใบพืช ใช้เป็นตัวเลขหลักในการคำนวณปริมาณน้ำที่ต้องรดให้พืชรายวัน

G-04 // hydrologyวัน (Days)

จำนวนวันสำรองน้ำพึ่งตนเอง (Days of Autonomy)

Days of Water Autonomy

จำนวนวันที่ปริมาณน้ำคงเหลือในถังหรือสระจะสามารถรองรับการใช้น้ำตามอัตราปัจจุบันได้โดยไม่มีฝนตกหรือน้ำประปาเติมเข้าใหม่

G-05 // hydrology

ชั้นดินดาน (Clay Hardpan)

Impervious Hardpan Layer

ชั้นดินเหนียวอัดแน่นหรือชั้นศิลาแลงตื้นใต้ผิวดินที่น้ำซึมผ่านได้ยากมาก เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้น้ำท่วมขังผิวดินแต่ชั้นน้ำบาดาลข้างใต้กลับแห้ง

G-06 // hydrology

ชั้นหินอุ้มน้ำ (Aquifer)

Subsurface Aquifer

ชั้นทราย กรวด หรือหินที่มีรูพรุนและช่องว่างเชื่อมต่อกันใต้ดิน สามารถกักเก็บและยอมให้น้ำบาดาลไหลผ่านได้

G-07 // engineering1.0 – 1.5 mm

การแยกน้ำฝนแรก (First-Flush Diversion)

First-Flush Diverter

กลไกแยกน้ำฝนช่วง 1–1.5 มิลลิเมตรแรกที่ชะล้างฝุ่นละอองและมูลนกบนหลังคาออกไปก่อน เพื่อให้น้ำฝนที่สะอาดไหลเข้าสู่ถังเก็บน้ำหลัก

G-08 // engineering100 ไมครอน (µm)

กรองน้ำวนสแตนเลส (Vortex Rainwater Filter)

Vortex Fine Filter

ชุดกรองน้ำฝนที่ใช้แรงเหวี่ยงของการไหลแยกใบไม้และตะกอนทรายออกจากน้ำดีผ่านตะแกรงละเอียด 100 ไมครอนโดยไม่ต้องใช้ไฟฟ้า

G-09 // engineeringVoid Ratio 95%

บล็อกเก็บน้ำใต้ดินโมดูลาร์ (Modular Storage Cells)

Subsurface Geocellular Matrix

โครงสร้างกล่องโพลีโพรพีลีนรับแรงอัดสูงสำหรับประกอบเป็นคลังน้ำใต้ลานจอดรถหรือถนน มีช่องว่างเก็บน้ำได้ถึง 95% ของปริมาตร

G-10 // engineeringหนา 1.0 – 2.0 มม.

แผ่นกันซึมจีโอเมมเบรน (HDPE Geomembrane)

HDPE / EPDM Geomembrane Liner

แผ่นพลาสติกโพลีเอทิลีนความหนาแน่นสูงผสมสารต้านรังสี UV สำหรับปูบ่อเก็บน้ำเพื่อป้องกันการรั่วซึมลงดิน

G-11 // engineering200 – 400 g/m²

แผ่นใยธรณี (Geotextile)

Non-Woven Geotextile

แผ่นใยสังเคราะห์ที่ยอมให้น้ำซึมผ่านได้แต่กั้นไม่ให้เม็ดดินและทรายปะปนกัน ใช้หุ้มบ่อธนาคารน้ำใต้ดินและรองใต้แผ่น HDPE

G-12 // engineering°C

จุดน้ำค้าง (Dew Point Temperature)

Dew Point

อุณหภูมิที่ไอน้ำในอากาศเริ่มควบแน่นกลายเป็นหยดน้ำ ใช้เป็นค่าหลักในการควบคุมเครื่องผลิตน้ำจากความชื้นในอากาศ (AWG)

G-13 // ai-iotลิตร/ชม. (L/hr)

อัตราการไหลต่ำสุดยามวิกาล (Minimum Night Flow)

Minimum Night Flow (MNF)

อัตราการไหลของน้ำในท่อช่วงเวลา 01:00–04:00 น. ซึ่งมีการใช้น้ำจริงต่ำสุด ใช้เป็นฐานข้อมูลให้ AI ตรวจจับท่อรั่วซึมใต้ดิน

G-14 // ai-iot

การตรวจจับความผิดปกติด้วย AI (Anomaly Detection)

Isolation Forest Anomaly Detection

อัลกอริทึมการเรียนรู้ของเครื่องที่แยกแยะพฤติกรรมการไหลของน้ำหรือแรงดันที่ผิดปกติออกจากรูปแบบการใช้งานตามปกติ เพื่อแจ้งเตือนท่อแตก

G-15 // ai-iotAS923 MHz

โครงข่ายวิทยุกำลังส่งต่ำระยะไกล (LoRaWAN)

LoRaWAN AS923 Telemetry

โปรโตคอลสื่อสารไร้สายสำหรับอุปกรณ์ IoT ที่ส่งข้อมูลจากเซนเซอร์วัดน้ำได้ไกล 3–10 กม. โดยใช้พลังงานจากโซลาร์เซลล์ขนาดเล็ก

G-16 // ai-iotkPa / เมตรน้ำ

หัววัดแรงดันน้ำใต้ดิน (Piezometer)

Submersible Vibrating-Wire / Pressure Piezometer

เซนเซอร์วัดแรงดันน้ำที่หย่อนลงไปในท่อสังเกตการณ์บาดาล เพื่อคำนวณระดับความลึกของผิวน้ำใต้ดินอย่างแม่นยำ

G-17 // ai-iot±2 mm

เซนเซอร์วัดระดับน้ำอัลตราโซนิก (Ultrasonic Level Sensor)

Non-Contact Ultrasonic Transceiver

หัววัดที่ส่งคลื่นเสียงความถี่สูงกระทบผิวน้ำแล้ววัดเวลาสะท้อนกลับเพื่อคำนวณระดับน้ำในถังโดยไม่ต้องสัมผัสน้ำ

G-18 // ai-iot

การควบคุมเชิงพยากรณ์ (Model Predictive Control)

Model Predictive Control (MPC)

ระบบควบคุมอัตโนมัติที่ใช้โมเดลพยากรณ์ฝนและความต้องการน้ำล่วงหน้ามาคำนวณสั่งเปิด-ปิดประตูน้ำหรือปั๊มน้ำให้เกิดประโยชน์สูงสุด

G-19 // water-qualityppm (mg/L)

ค่าของแข็งละลายน้ำทั้งหมด (TDS)

Total Dissolved Solids (TDS)

ปริมาณแร่ธาตุ เกลือ และไอออนที่ละลายอยู่ในน้ำ หน่วยเป็น มิลลิกรัมต่อลิตร (mg/L) หรือ ppm ใช้บอกความบริสุทธิ์หรือความกร่อยของน้ำ

G-20 // water-qualityµS/cm

ค่าการนำไฟฟ้าของน้ำ (Electrical Conductivity)

Electrical Conductivity (EC)

ความสามารถของน้ำในการนำกระแสไฟฟ้า ซึ่งแปรผันตรงกับปริมาณเกลือละลายน้ำ ใช้เฝ้าระวังน้ำเค็มรุกตัวในสวนผลไม้และบ่อบาดาล

G-21 // water-qualityNTU

ค่าความขุ่นของน้ำ (Turbidity)

Nephelometric Turbidity Units (NTU)

ระดับความขุ่นมัวของน้ำจากสารแขวนลอย ดินตะกอน หรือแพลงก์ตอน วัดจากการกระเจิงของแสง มีหน่วยเป็น NTU

G-22 // water-qualitypH 6.5 – 8.5

ค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH)

Potential of Hydrogen (pH)

มาตรวัดระดับความเป็นกรดหรือด่างของน้ำ มีค่าตั้งแต่ 0 ถึง 14 โดยค่า 7.0 คือเป็นกลาง และน้ำดื่มมาตรฐานอยู่ที่ 6.5–8.5

G-23 // water-quality

น้ำเทา (Greywater)

Greywater

น้ำใช้แล้วจากกิจกรรมที่ไม่ใช่สิ่งปฏิกูลจากโถส้วม เช่น น้ำอาบ น้ำอ่างล้างหน้า และน้ำซักผ้า สามารถบำบัดหมุนเวียนกลับมาใช้ซ้ำได้ง่าย

G-24 // water-quality0.04 µm

ถังปฏิกรณ์ชีวภาพแบบเมมเบรน (MBR)

Membrane Bioreactor (MBR)

เทคโนโลยีบำบัดน้ำเสียและน้ำเทาที่ผสานการย่อยสลายด้วยจุลินทรีย์เข้ากับการกรองผ่านเยื่อเมมเบรนความละเอียด 0.04 ไมครอน

G-25 // policy% ของน้ำต้นทุน

น้ำสูญเสีย (Non-Revenue Water - NRW)

Non-Revenue Water (NRW)

ปริมาณน้ำที่ผลิตหรือกักเก็บไว้แล้วสูญเสียไประหว่างทางจากท่อแตกรั่วใต้ดินหรือการระเหยก่อนถึงจุดใช้งานจริง

G-26 // policy

ปรากฏการณ์เอลนีโญ-ลานีญา (ENSO)

El Niño–Southern Oscillation (ENSO)

ความผันผวนของอุณหภูมิผิวน้ำทะเลแปซิฟิกที่ส่งผลโดยตรงให้ประเทศไทยเกิดปีที่ฝนแล้งจัด (เอลนีโญ) สลับกับปีที่ฝนตกชุกน้ำท่วม (ลานีญา)

G-27 // policy

เมืองฟองน้ำ (Sponge City)

Sponge City Urban Design

แนวคิดการออกแบบเมืองให้สามารถดูดซับ ชะลอ และกักเก็บน้ำฝนไว้ใต้ดินเพื่อลดน้ำท่วมฉับพลันและนำน้ำกลับมาใช้ในหน้าแล้ง

G-28 // policyUN SDG 6

เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านน้ำ (SDG 6)

UN Sustainable Development Goal 6

เป้าหมายของสหประชาชาติในการสร้างหลักประกันว่าทุกคนจะมีน้ำสะอาดใช้และมีการจัดการทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืนภายในปี 2030

WTX024 // HYDROLOGICAL READINESS

พร้อมวางแผนระบบเก็บกักน้ำอัจฉริยะให้พื้นที่ของคุณหรือยัง?

เริ่มต้นจากการคำนวณสมดุลน้ำฝนและความต้องการใช้น้ำด้วยตัวเองภายใน 2 นาที หรือส่งข้อมูลพื้นที่ให้ทีมวิศวกรแหล่งน้ำและ AI ของ WTX024 ช่วยประเมินเบื้องต้นฟรี